Ruim een jaar na mijn laatste post zit ik weer achter mijn toetsenbord. En waar begin je als er in dat ene jaar zo ontzettend veel is gebeurd?

Van de lijsttrekkersverkiezing naar de landelijke verkiezingen, de lokale verkiezingen, de onderhandelingen die daarop volgden en toen, dan toch eindelijk, reces.

Het duurde even voordat ik de rust vond om terug te kijken. Het afgelopen jaar heb ik ontzettend veel meegemaakt en misschien nog wel meer geleerd. Over mezelf, over politiek, over mensen en over leiderschap. En vooral over hoe je jezelf staande houdt in de chaos, onder druk, tussen alle meningen en in een vrijwel continue stroom van situaties waarvan ik regelmatig dacht: oké, ook dit doe ik dus voor het eerst. Het debat bij Nieuwspoort, het slotdebat in een zaal met 1400 mensen en een eerste keer politiek onderhandelen.

Het was daarmee misschien wel de ultieme test van iets waar ik al veel langer mee bezig ben: lukt het me om me niet te laten leiden door de angst om te falen, maar door die koppige passie en motivatie die me überhaupt tot dit punt heeft gebracht?

Het antwoord is: ja!

Betekent dat dat er geen momenten waren waarop ik er compleet doorheen zat? Zeker wel. Heeft het faalangstmonster zich af en toe weer laten zien? Absoluut. Heb ik momenten gehad waarop ik dacht dat ik een krankzinnige keuze had gemaakt door de politiek in te gaan? Meer dan eens.

Maar iedere keer lukte het ook weer om de energie terug te vinden. Om dat faalangstmonster de deur te wijzen. Om mezelf eraan te herinneren waarom ik hier ooit aan begonnen ben.

En die krankzinnige keuze?

Die blijkt, ondanks alles  of misschien juist dankzij alles nog steeds een keuze die ontzettend goed bij mij past.

Ik heb het afgelopen jaar veel lessen verzameld. Te veel voor één blog. Die ga ik de komende tijd dus zeker delen. Maar voor nu alvast een tipje van de sluier.

10 lessen uit mijn avontuur als lijsttrekker en fractievoorzitter

1. Je hoeft niet de luidste te zijn om leiding te geven.
   Ik heb geleerd dat leiderschap niet zit in domineren, maar in koers houden. Luisteren, verschillende belangen wegen en uiteindelijk durven besluiten kan krachtiger zijn dan altijd als eerste of hardste spreken.
2. Verbinding is geen zachte waarde, maar een leiderschapsstrategie.
   Fractie, bestuur, leden hebben ieder een eigen rol en perspectief. Ik heb ervaren dat politieke kracht ontstaat wanneer je die werelden niet naast elkaar laat bestaan, maar bewust met elkaar verbindt.
3. Gedeeld eigenaarschap betekent niet gedeelde eindverantwoordelijkheid.
   Ik wil mensen ruimte geven en verantwoordelijkheid laten nemen. Tegelijk heb ik geleerd dat er momenten zijn waarop de fractievoorzitter de knoop moet doorhakken. Ruimte geven en richting geven horen bij elkaar.
4. Een sterk team hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn.
   Verschil van inzicht is niet hetzelfde als verdeeldheid. Sterker nog: als mensen zich veilig genoeg voelen om tegen te spreken, worden besluiten beter. De kunst is ervoor te zorgen dat verschil niet persoonlijk wordt en dat je na het besluit weer gezamenlijk verdergaat.
5. (Politiek) leiderschap vraagt dat je ongemak niet uit de weg gaat.
   Moeilijke gesprekken, kritiek, tegengestelde belangen en teleurstellingen horen bij de functie. Ik heb geleerd dat uitstellen zelden helpt. Benoemen wat er speelt, ook wanneer dat spannend is, creëert uiteindelijk meer vertrouwen.
6. Niet iedereen hoeft je aardig te vinden om je te respecteren.
   Dat is misschien wel een van de persoonlijkste lessen. Als politiek leider kun je niet voortdurend sturen op harmonie of goedkeuring. Soms betekent verantwoordelijkheid nemen dat iemand teleurgesteld is in een keuze die jij toch noodzakelijk vindt.
7. Ken je waarden, want onder druk worden ze je kompas.
   Voor mij komen vrijheid en verbondenheid steeds terug: mensen de vrijheid geven om vooruit te komen, zonder anderen achter te laten. Juist wanneer belangen botsen of de druk groot wordt, helpt het om terug te keren naar de vraag: waarom doen we dit eigenlijk?
8. Politiek onderhandelen is niet hetzelfde als winnen.
   Een goed resultaat is niet dat jij op ieder punt je zin krijgt. Het is dat je weet wat essentieel is, waar ruimte zit en hoe je beweging creëert zonder je kern weg te onderhandelen. Soms zit invloed bovendien niet in wat zichtbaar van jou afkomstig is, maar in wat uiteindelijk werkelijkheid wordt.
9. Je hoeft niet alles zelf te dragen.
   Als lijsttrekker komt er ontzettend veel op je af. Als fractievoorzitter nog meer. Mijn verantwoordelijkheid is niet om overal zelf de beste in te zijn, maar om mensen om mij heen sterker te maken, expertise te benutten en verantwoordelijkheid daadwerkelijk weg te durven geven.
10. Blijf dicht bij degene die je was voor de functie.
    Titels zijn tijdelijk. Lijsttrekker, fractievoorzitter, raadslid: uiteindelijk zijn het rollen. De ervaringen die mij gevormd hebben, de mensen die ik ken en mijn overtuiging dat politiek verschil moet maken in het dagelijks leven van mensen zijn belangrijker dan de positie zelf. De functie mag veranderen wat ik kan doen, maar niet waarom ik het doe en zeker niet wie ik in essentie ben.

Wanneer ik deze tien lessen zo op een rij zie, realiseer ik me vooral hoeveel er in relatief korte tijd is veranderd. Niet alleen om mij heen, maar ook in mij.

Vier jaar geleden begon ik aan mijn avontuur als raadslid met vooral heel veel nieuwsgierigheid, ideeën en de drive om iets te veranderen, maar ook met een flinke dosis angst om te falen. Inmiddels weet ik beter wat het daadwerkelijk vraagt om verantwoordelijkheid te dragen. Om keuzes te maken als niet iedereen het met je eens is, om overeind te blijven wanneer het ingewikkeld wordt, om soms juist niet meteen iets te doen en om te vertrouwen op jezelf en de mensen om je heen wanneer je nog niet precies weet hoe iets gaat aflopen.

Misschien is de grootste les, dat lef en moed hebben niet betekent dat de angst verdwijnt. Het faalangstmonster is er soms nog steeds. Alleen is het een stuk minder groot en het bepaalt niet meer welke kant ik op ga.

Volgende week begint het politieke seizoen langzaam weer. En tegelijkertijd ga ik ook weer verder met FearLess. Dat voelt eigenlijk heel logisch. Want ik begin aan beide met een rugzak vol nieuwe ervaringen, lessen en energie die ik graag met anderen deel om hen verder te helpen en met minstens zoveel nieuwsgierigheid naar wat er de komende tijd weer op mijn pad gaat komen.

Ik heb daar vooral heel veel zin in.

Wat een andere start dan vier jaar geleden. Maar goed… dat is een verhaal voor een volgende keer.